PLEVNE MÜDAFAASI

Tahta yeni geçmiş olan Sultan İkinci Abdülhamid Han’ın istememesine rağmen, Mithat Paşa’nın diretmesiyle Ruslarla harbe girildi. 1877’de başlayan bu Osmanlı- Rus (doksan üç) harbinin en kanlı muharebelerin Plevne önlerinde cereyan etmiştir. Ruslar, Rumeli cephesinde Tuna ve Balkan sınırlarını geçince Osman Paşa, Plevne müdafaası için vazifelendirildi. Şehre gelişinden üç gün sonra Ruslar şiddetli bir saldırı düzenlediler. Fakat Osmanlı askerlerinin şiddetli ateşi karşısında üç bin kayıpla geri çekilmek zorunda kaldılar. Rusların, on gün sonraki ikinci taarruzu, Rus topçusunun sayıca üstün olmasına rağmen, Osmanlı toplarının uzun menzilli olması sebebiyle akamete uğradı. Rusları yedi bin civarında zayiat verdirilmişti. Çar İkinci Aleksandr’ın; ‘Hıristiyanlık mahvoluyor!’ feryadıyla Ruslara iltihak eden Romenlerle birlikte yüz bin kişilik bir kuvvet üçüncü kez Plevne önlerine geldi. Osmanlı ordusunun mevcudu da kırk bine ulaşmıştı.

Rus topçusu kesif bir ateşe başladı. Osman Paşa’nın savunma nizamı mükemmeldi. Topları seyyar hale getirerek daha tesirli bir ateş sistemi kurmuştu. Piyadeler de yine onun icadı olan gömülü toprak siperle mevzilenmişlerdi. İmkânları sınırlı olduğu halde, Plevne’yi vermemekte kararlı olan Osman Paşa ve askerlerinin Ruslara verdirdiği zayiat yirmi iki bindi. Bu başarı üzerine Abdülhamid Han, Osman Paşa’yı “gazi” unvanıyla taltif etti.

Rus Genelkurmayı, Gazi Osman Paşa’yı savaş meydanında mağlup edemeyeceğini anlayınca, daha tesirli bir tedbir almaya karar verdi: Plevne abluka altına alınarak Osmanlılar teslime zorlanacaktı. Şehir kuşatıldı. Çember iyice daralmış, artık yardım alma ihtimali kalmamıştı. 22 Kasım 1877 günü erzakı tamamıyla tükenen Gazi Osman Paşa, ani bir huruç hareketiyle şehirden çımaya karar verdi. İki Rus hattını yaran Osman Paşa, üçüncü hattı yarmaya çalışırken yaralandı. Osmanlı ordusu dağılmaya başlamıştı. Daha fazla zayiat verilmesini istemeyen Osman Paşa teslim oldu.

Gazi Osman Paşa, Rus generali Ganetski tarafından ziyaret ve başarılı savunası sebebiyle tebrik edildi. Esaret işareti olarak alınan kılıcı da iade edilmişti. Rus kumandanları kendisine çok alaka gösterdiler, takdir ve hayranlıklarını dile getirdiler.